เคยไหม อ่านหนังสือไปหลายรอบ ขีดเส้นใต้เต็มหน้า แต่พอปิดหนังสือแล้วกลับจำอะไรไม่ได้
ปัญหาอาจไม่ได้อยู่ที่ความจำของเรา แต่อยู่ที่วิธีอ่าน เพราะการอ่านซ้ำทำให้เรารู้สึกคุ้นเคย แต่ความคุ้นเคยไม่เท่ากับความเข้าใจ
ดึงออกมา แทนการใส่เข้าไปซ้ำ
งานวิจัยด้านการเรียนรู้พบว่า การพยายามนึกความรู้ออกมาเอง (เรียกว่า retrieval practice) ช่วยให้จำได้นานกว่าการอ่านซ้ำ แม้ช่วงแรกจะรู้สึกยากกว่าก็ตาม
ความรู้สึก "ยาก" ตอนพยายามนึก คือสัญญาณว่าสมองกำลังเรียนรู้
4 วิธีที่ใช้ได้ทันที
- ปิดหนังสือแล้วเล่าออกมา อ่านจบหนึ่งหัวข้อ ลองปิดหนังสือแล้วเขียนหรือพูดสิ่งที่จำได้ แล้วค่อยเปิดดูว่าขาดอะไร
- อธิบายให้คนอื่นฟัง ถ้าอธิบายให้เพื่อนหรือแม้แต่ตุ๊กตาฟังได้ด้วยภาษาง่าย ๆ แปลว่าเราเข้าใจจริง จุดที่อธิบายไม่ได้คือจุดที่ต้องกลับไปอ่าน
- ทบทวนเป็นช่วง ๆ แทนการอ่านรวดเดียวคืนก่อนสอบ ลองทบทวนวันนี้ อีก 2 วัน และอีก 1 สัปดาห์ สมองจะเก็บไว้ได้นานกว่า
- ตั้งคำถามก่อนอ่าน ดูหัวข้อแล้วถามตัวเองว่า "บทนี้จะตอบคำถามอะไร" การอ่านจะมีเป้าหมายขึ้นทันที
เรียนให้เข้าใจ ใช้ได้กับทุกเรื่อง
วิธีเหล่านี้ไม่ได้ใช้ได้แค่กับการสอบ แต่ใช้ได้กับทุกอย่างที่อยากเรียนรู้ ทั้งภาษาใหม่ ทักษะใหม่ หรือหนังสือพัฒนาตัวเองที่อยากนำไปใช้จริง
ลองทำวันนี้
ปิดหนังสือ 2 นาที
ครั้งต่อไปที่อ่านจบหนึ่งหัวข้อ ปิดหนังสือแล้วเขียนสิ่งที่จำได้ 2 นาที จากนั้นเปิดดูว่าลืมอะไรไปบ้าง สิ่งที่ลืมคือสิ่งที่ควรทบทวนก่อน